Zelfstandigenaftrek 2026: bedrag, voorwaarden en afbouw

De zelfstandigenaftrek verlaagt uw belastbare winst, waardoor u minder inkomstenbelasting betaalt. Het is een vast bedrag dat u van uw winst mag aftrekken, maar alleen als u aan de voorwaarden voldoet. De afgelopen jaren is dit bedrag flink gedaald, en dat merkt u direct in uw aanslag.

Wat is de zelfstandigenaftrek?

De zelfstandigenaftrek is een aftrekpost voor ondernemers die inkomstenbelasting betalen, zoals zzp'ers met een eenmanszaak, vennoten in een VOF en maten in een maatschap. U trekt een vast bedrag van uw winst af voordat de belasting wordt berekend. Over een lager bedrag betaalt u dus minder belasting. De aftrek geldt niet voor BV's, want die vallen onder de vennootschapsbelasting.

Hoeveel is de zelfstandigenaftrek in 2026?

In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek €1.200. Dat is fors lager dan een paar jaar geleden. De overheid bouwt de aftrek versneld af om het fiscale verschil tussen ondernemers en werknemers te verkleinen. Dit is het verloop van de laatste jaren:

Het belastingvoordeel van de aftrek wordt in 2026 berekend tegen een tarief van 37,56%. Bij €1.200 aftrek levert dat een voordeel op van ongeveer €451. In 2020 was de aftrek nog ruim €7.000, dus het verschil met vroeger is groot.

Het urencriterium: 1.225 uur per jaar

U heeft alleen recht op de zelfstandigenaftrek als u voldoet aan het urencriterium. Dat betekent minimaal 1.225 uur per kalenderjaar aan uw onderneming besteden. Die uren tellen breed: niet alleen declarabel werk, maar ook administratie, acquisitie, uw website bijhouden en reistijd. Begint u in de loop van het jaar, dan geldt het criterium meestal alsnog voor het hele jaar.

Startersaftrek: extra in uw eerste jaren

Bent u net gestart, dan komt de startersaftrek bovenop de zelfstandigenaftrek. In 2026 is de startersaftrek €2.123. U mag deze maximaal drie keer toepassen in de eerste vijf jaar van uw onderneming, mits u aan het urencriterium voldoet. Voor starters is de totale ondernemersaftrek in 2026 dus €1.200 plus €2.123, samen €3.323. Anders dan bij de gewone zelfstandigenaftrek mag de startersaftrek uw winst overstijgen, waardoor een verlies kan ontstaan dat u later verrekent.

Zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling: het verschil

Deze twee worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn verschillende regelingen. De zelfstandigenaftrek is een vast bedrag met urencriterium. De MKB-winstvrijstelling is een percentage van 12,7% dat u toepast op uw winst nadat de zelfstandigenaftrek eraf is. Voor de MKB-winstvrijstelling geldt geen urencriterium: die krijgt elke ondernemer die winst uit onderneming aangeeft. De Belastingdienst past beide automatisch toe in uw aangifte.

Rekenvoorbeeld

Stel u maakt in 2026 een winst van €50.000 en u voldoet aan het urencriterium. De berekening ziet er dan zo uit:

• Winst uit onderneming: €50.000
• Zelfstandigenaftrek eraf (€1.200): u houdt €48.800 over
• MKB-winstvrijstelling 12,7% eraf (€6.198): u houdt €42.602 over
• U betaalt inkomstenbelasting over €42.602, niet over de volle €50.000

De aftrekposten verlagen dus rechtstreeks uw belastbare winst. Hoe lager de zelfstandigenaftrek wordt, hoe kleiner dat voordeel.

Wat betekent de afbouw voor u?

Omdat de zelfstandigenaftrek elk jaar kleiner wordt, stijgt uw belastbare winst en betaalt u meer inkomstenbelasting dan u gewend was. Vooral als u al langer onderneemt, valt dit op. U kunt dit deels opvangen door uw administratie strak bij te houden, al uw zakelijke kosten en aftrekposten mee te nemen en uw voorlopige aanslag op tijd aan te passen. Zo komt u niet voor verrassingen te staan.

Wilt u weten wat de afbouw concreet voor uw situatie betekent, of dat u alle aftrekposten benut waar u recht op heeft? Dan reken ik het graag met u door.